skip to Main Content
| 06 - 116 280 66

Artrose in het enkel gewricht

In alle gewichten kan artrose voorkomen, dus ook in het enkel gewricht. Artrose in knie en heup gewricht ontstaat vaker in de loop van der tijd. Artrose in het enkel gewricht komt vaker na een trauma moment waarbij fracturen (botbreuken of meerdere kleine botbreukjes) zijn opgetreden. Meestal gebeurt dit door dat er kleine standsveranderingen zijn ontstaan waardoor er een andere belasting op het kraakbeen optreed.

Natuurlijk zij ouder factuurtjes (botbreukjes) niet de enige oorzaak van artrose in het enkel gewricht. Het kan ook voorkomen dat er door reumatische aandoeningen het enkel gewricht beschadigen aan het kraakbeen krijgt.

Welke klachten geven artrose in de enkel?

Artrose in het enkel gewricht kunnen een aantal klachten geven. Het eerste wat meestal opvalt is dat de bewegelijkheid van de enkel afneemt. Hierdoor ontstaat er steeds meer moeite met afwikkelen van de voet. Een andere activiteit waarbij er vaak klachten van de enkel wordt opgemerkt is het trap lopen zowel trap op als trap af. Meestal  merkt je dit doordat je meer op je tenen gaat staan.

De enkel kan ook pijn klachten geven. Deze pijnklachten kunnen in de gehele enkel zitten. Maar worden meestal aan de voorzijden van de enkel gevoeld.

Het kan voorkomen dat artrose van de enkel voorkomt in combinatie met klachten van de spieren en pezen rond om het enkel gewricht. Dit wordt vaak veroorzaakt door overbelasting van de betreffende pees of spier. De aanleiding is dat er door de artrose van de enkel de stand van de enkel kan veranderen. Hierdoor ontstaat er een andere belasting op de spieren en pezen.

Het kan voorkomen dat de enkel “reactief is’ of terwijl dat er zwelling en een warm gevoel van het enkelgewricht ontstaat.

Het kan ook voorkomen dat je een schurende, knarsend of krakend geluid hoort tijdens het bewegen. Dit ontstaat omdat het kraakbeen op sommige plaatsen dunner is geworden of wellicht helemaal weg is waardoor botten of osteofyten (uitsteeksels va het bot) lang elkaar heen schuiven.

Het kan voorkomen dat je meer klachten van instabiliteit van het enkel gewricht ervaart.

Hoe wordt de diagnose artrose aan de enkel vastgesteld?

De fysiotherapeut mag de medische diagnose artrose niet vast stellen. Wel kunnen wij op basis van het verhaal en het fysiotherapeutisch onderzoek het vermoeden hebben dat er slijtage van het enkelgewricht een rol speelt. De huisarts kan op basis van je verhaal en onderzoek er voor kiezen om diagnostiek in te zetten in de vorm van een röntgenfoto van de enkel te laten maken. Op de röntgen foto kunnen er wat kleine veranderingen zichtbaar zijn die de diagnose artrose aan het enkel gewricht kunnen bevestigen.

Behandeling van enkel artrose

Meestal wordt er bij enkel artrose niet geopereerd. Het is ook wel mogelijk om het enkel gewricht te vervangen zoals bij de heup en de knie. Echter is een nieuwe enkel plaatsen vaak minder succesvol. Dit komt mede door dat de enkel een complex gewricht is. Wat bestaat uit het onderste en het bovenste spronggewricht.

Er zijn een aantal behandelingen die meestal gedaan worden:

  • Oefeningen om het enkel gewricht zo mobiel mogelijk te houden
  • Er kan gekozen worden als er een afwijkende stand van de voet is om deze te corrigeren met steunzooltjes om te zorgen dat tijdens het afwikkelen van de voet de druk op de enkel afneemt.
  • Als steunzooltjes niet voldoende werken kan de specialist je verwijzen naar een orthopedische schoenmaker. Dan kunnen er schoenen op maat gemaakt worden die de afwijkende stand corrigeren en/of er voor te zorgen dat de afwikkeling van de voet plaats vind met zo min mogelijk compressie in het enkel gewricht. Het is ook mogelijk dat er voor gekozen wordt om de voet vast te zetten in de minst pijnlijke stand.
  • Pijnstilling wordt er soms ook voorgeschreven om de pijnklachten te laten afnemen, maar ook om de scherpe randjes er vanaf te halen. Waardoor het lopen makkelijker gaat.
  • Cortisoninjectie kan worden gezet door de behandelend arts voor tijdelijke verlichten van pijn en zwelling

Als het echt niet anders kan wordt er soms een operatie overwogen:

  • Er kan door middel van een kijkoperatie de osteofyten (benige uitgroei van het bot, wat meestal aan de voorzijden van het gewricht zit bij artrose in de enkel) worden verwijderd. Het doel is om de bewegelijkheid van de enkel te vergroten en de pijnklachten t.g.v. wrijving die ontstaat door de osteofyten te verminderen.
  • Mocht dit allemaal niet werken of niet het gewenste resultaat opleveren dan kan de specialist overwegen om het enkel gewricht vast te zetten. Dit wordt artrodese genoemd. Wat de orthopeed dan doet is het sprongbeen (talus) en het scheenbeen (tibia) aan elkaar vastzetten. Hierdoor verdwijnt de bewegelijkheid van het bovenste spronggewricht. Het looppatroon veranderd hierbij vaak niet veel doordat de voetgewrichten dit goed op kunnen vangen. Het grote nadeel is dat er een risico ontstaat op overbelasting van de voetgewrichten. Na een operatie volgt een lang revalidatie traject.
  • Andere optie is een enkel prothese. Zoals eerder gezegd is dat vaak minder succesvol dan een nieuwe heup of knie. De levensduur van de prothese is korter en het is een lastige en complexe operatie. Deze operatie wordt daardoor niet in alle ziekenhuizen uitgevoerd. Daarnaast kan het voorkomen dat er later als nog een artodese van het bovenste spronggewricht plaats vind.

Wat in jouw persoonlijke situatie mogelijk is zal de behandelend arts uitgebreid met je bespreken. Ons advies is bespreek met je behandelend arts goed de voor en nadelen. Iedere operatie heeft risico’s, wat je goed in de afweging mee moet nemen.

Wat kan de fysiotherapeut betekenen?

Uiteraard is het afhankelijk van welke behandeling heeft plaats gevonden na een operatie kan de begeleiding er anders uitzien dan wanneer je in het conservatieve traject zit.

Als fysiotherapeut starten wij altijd met een uitgebreid intake gesprek om zowel je klachten als doelen en onderliggende factoren in beeld te brengen. Daarna kunnen wij een fysiotherapeutische onderzoek doen. Afhankelijk van de uitkomsten bekijken wij samen met jouw de behandel mogelijkheden. Hierdoor kunnen wij samen met jouw een persoonlijk behandelplan maken binnen de grenzen en de mogelijkheden die er zijn.

Naast informeren en adviseren kunnen wij je ook oefeningen aan leren om de mobiliteit te behouden, de instabiliteit te proberen te verminderen. Oefeningen doen om je looppatroon te optimaliseren. Liggen er doelen in relatie met sporten dan kijken wij graag samen met jouw welke mogelijkheden er zijn.

Leonie de Bree & Willemijn Snapper
De fysiotherapeuten van Happy Life
Kosten van een behandeling

Als je een aanvullende verzekering hebt. Kan fysiotherapie vergoed worden vanuit je aanvullend pakket. Voor meer over vergoedingen van de zorgverzekeraar adviseren wij je te informeren bij je zorgverzekeraar. Word je behandeling niet vergoed, dan gelden de particulieren tarieven. Na een operatie worden de behandeling na de eerste 20 behandeling vergoed uit de basis verzekering.

 

 

 

Gepubliceerd 3 juli 2020

Geschreven door Leonie de Bree 

Bronnen

KNGF

Rijnland orthopedie

OCON

Boeken:

Orthopedie, verhaar et al

Probleem georiënteerd denken in de orthopedie

Heb je behoefde aan meer patiënten informatie dan adviseren wij je om te kijken op thuisarts