skip to Main Content
| 06 - 116 280 66

Waaruit bestaat het enkelgewricht?

Het enkel gewricht is een gewricht wat bestaat uit meerdere delen. Eigenlijk wordt de enkel verdeeld in het onderste en bovenste sprong gewricht. Het bovenste sprong gewricht (art. talocruralis) is het gewricht tussen het scheenbeen (tibia), kuitbeen (fibula) en de Talus. Het gewrichtskapsel wordt wordt verstevigt door banden (ligamenten) aan de binnen en buiten zijden. Aan de binnen zijden ligt ligamentum deltoideum, aan de buiten zijden liggen 3 aparte enkelbanden.

Het enkel gewricht wordt gezien als een scharniergewricht, je kan je voet naar je toe bewegen (dorsaalflexie) of van je af (plantairflexie).

Het onderste sprongewricht wordt gevormd door de talus, hielbot (calcaneus) en het os naviculaire. Het onderste spronggewricht wordt verdeeld in de achterste (art. subtalaris) en voorste kamer (art. talocalcaneonavicularis). Beide gewrichten hebben hun eigen gewrichtskapsel. De beweging waar het onderste spronggewricht aan bijdraagt is de inverstie (voet naar binnen) en de eversie (voet naar buiten).

Wat gebeurt er als je door je enkel gaat?

Het door je enkel gaat wordt ook wel enkel verzwikken genoemd. Dit is een beweging waarbij je voet plotseling om klapt. Meestal gebeurt dit naar binnen, maar dat kan ook naar buiten gebeuren. Wanneer dit gebeurt komt er heel veel spanning op het kapsel en de enkelbanden te staan. Hierbij kunnen de enkelbanden uitgerekt worden maar ook kunnen er (kleine) scheurtjes ontstaan. Het gebeurt zelden dat een enkelband helemaal door scheurt. Er wordt daarom ook wel eens gesproken over ik heb mijn enkelbanden verrekt of ik heb mijn enkelbanden gescheurd.

Welke klachten geeft een gescheurde enkelbanden?

Op het moment van verzwikken voel je vaak een scherpe pijn. De ergste pijn verdwijnt met een paar minuten. Hierdoor kun je vaak wel voorzichtig op je voet lopen, soms met lichte pijnklachten.

Nadat je door je enkel bent gegaan, kan er zwelling ontstaan en soms een blauwe plek (hematoom). Soms kan het dan ook helpend zijn om te koelen, met je voet omhoog zitten, voorzichtig bewegen zodat de zwelling wat verminderd wordt. De blauw kleuring zal langzaam aan weg trekken. Het kan gebeuren dat de blauwe plek eerst uitzakt of geel/groen van kleur wordt.

In het begin is vaak niet duidelijk vast te stellen of jij je enkel alleen verstuikt of hierbij je enkelbanden hebt ingescheurd. Dit maakt voor de eerste fase van het herstel niet zoveel uit omdat de adviezen het zelfde zijn.

Kun je niet op je voet staan nadat je door je enkel bent gegaan. Dan adviseren wij je om te overleggen met je huisarts, omdat een eventuele breuk moet worden uitgesloten.

Wat kan de oorzaak zijn van verzwikken?

Het kan iedereen gebeuren dat je een keer door je enkel gaat b.v. door het verstappen. Omdat je een kuil, stoeprand of een andere obstakel niet hebt gezien. Waardoor je met je voet de onverwachte kantel beweging maakt.

De kans op het zwikken van de enkel kan verschillende oorzaken hebben:

  • Verminderd gevoel van evenwicht
  • Sporten, wandelen op een ongelijke ondergrond, b.v. bij het veldvoetbal op het gras of hardlopen in het bos.
  • Sporten op een stroeve vloer in een sportzaal
  • Sporten waarbij tegen elkaar aan gebotst wordt zoals volleybal, voetbal
  • Als je eerder verzwikte enkel heb gehad.

Wat kun je doen na een verstuikte enkel?

Er zijn een aantal dingen die je zelf kunt doen nadat je door je enkel bent gegaan.

  • Na een verstuiking van de enkel kun je je voet hoog leggen, om te proberen de mate van zwelling te verminderen.
  • Koelen van de enkel kan met een COLD-Pack of een zak met ijsblokjes. Doe er wel een theedoek onder en maximaal 15 minuten om te voorkomen dat en bevriezing op treed. Indien gewenst kun je dit in de eerste 48 uur een aantal keer herhalen.
  • Een drukverband kan prettig aanvoelen en wat stevigheid geven, maar dit heeft geen invloed op het genezingsproces.
  • Beweeg je voet regelmatig heen en weer, of draai rondjes, ook als u zit of ligt. Om te voorkomen dat het enkelgewricht stijf gaat worden.
  • Ook fietsen is een goede manier om uw enkel te oefenen. Het voordeel van fietsen is dat je minder belasting op het enkelgewricht ontstaat dan met lopen.
  • Probeer zodra het weer gaat te lopen (de eerste dagen kan je eventueel gebruik maken van elleboogkrukken). Lopen bevordert namelijk het herstel. Maar let op zorg dat je de enkel niet gaat overbelasten.
  • Voer de belasting geleidelijk op door steeds wat grotere stappen te maken en wat verder te lopen.
  • Voorkom dat je opnieuw door je enkel zwikt Zet bij het lopen je voet steeds recht naar voren en zorg dat je op een vlakke ondergrond loopt.
  • Neemt de pijn klachten (opnieuw) behoorlijk toe. Dan is het heel goed mogelijk dat je te veel doet. Pak dan even je rust, probeer de belasting niet te snel op te bouwen.
  • Voer bij het sporten de belasting geleidelijk op. Begin niet te vlug weer met een sport waarbij de kans op zwikken extra groot is (bijvoorbeeld veldsport op onregelmatig terrein).

Welke oefeningen kun je doen?

In het begin is het belangrijk ervoor te zorgen dat de enkel niet stijf wordt. Hierbij zijn een aantal oefeningen die je kunnen helpen om de mobiliteit van je enkel te optimaliseren.

Naar mate je wat meer kunt gaan belasten kan je de oefeningen uitbreiden:

  • Staan op 1 been, dit kan je op een gegeven moment uitbreiden met bewegingen om meer het balans te trainen. Te denken valt aan met de armen zwaaien, been naar voren en naar achteren zwaaien, been op zij bewegen, staan op 1 been met de ogen dicht.
  • Staan op 1 been en kleine knie buigingen
  • Grote uitstap naar voren
  • Staan op de onderste tree van de trap dan op je tenen gaan staan en weer laten zakken.
  • Op de tenen lopen
  • Op de hakken lopen

Hoe snel hersteld een verzwikte enkel?

Een verzwikte enkel en gescheurde enkelbanden herstellen over het algemeen goed. De eerste 3 tot 4 dagen kan de enkel pijnlijk, gezwollen zijn en soms moeite met lopen. Na de eerste dagen gaat het langzaam aan steeds beter. Als je een verstuikte enkel hebt kun je meestal na 2 weken weer lopen, fietsen, springen.

Als jij je enkelbanden gescheurd hebt doet het herstel vaak iets langer voordat je alles weer kunt doen.

Het kan een enkele keer voor komen dat de eerste paar keer met sporten een lichte zwelling ontstaat. Wanneer dit gewoon weg trekt, hoef jij je (meestal) geen zorgen te maken.

Wanneer moet je contact opnemen met de huisarts?

Wij adviseren om contact op te nemen met de huisarts als:

  • Als je direct na het verstuiken er niet op kunt staan, geen 4 stappen kunt zetten zonder ondersteuning.
  • Als de zwelling langer dan 4 dagen aanhoudt.

Wat kan de fysiotherapeut voor je betekenen als jij door je enkel bent gegaan?

Wij starten altijd met een intake en onderzoek, waarna wij samen met jouw het behandelplan maken. Een behandelplan is altijd persoonlijk en op maat afgestemd.

Bij een verzwikte enkel kunnen wij een aantal dingen doen:

Wij kunnen de enkel in tapen waardoor je vaak wat makkelijker kunt lopen. En hierdoor het herstel kunt bevorderen. De tape is natuurlijk geen garantie dat je hierdoor niet door je enkel kunt gaan. Vaak wordt dit door cliënten wel als prettig ervaren. Indien gewenst is het mogelijk aan te leren om jezelf preventief te tapen.

Wij kunnen je oefeningen uitleggen die je kunt doen om de spieren en de coördinatie rond om de enkel te verbeteren. Wanneer de fase van training is aangebroken om te gaan werken aan terug keer naar het sporten kunnen wij hier met jouw specifiek op gaan trainen.

fitnesszaal
De trainingszaal van Happy Life Fysiotherapie & Coaching

 

 

 

 

Gepubliceerd juni 2020

geschreven door Leonie de Bree, Fysiotherapeuten, sportfysiotherapeuten i.o.

Bronnen:

KNGF

NHG

VGS

NTVG 

Boek: Lohman, Vorm & Beweging (2000), evidence based diagnostiek van het bewegingsapparaat (2014)

 

Heeft u behoefde aan meer betrouwbare informatie. Dan adviseren wij je om gebruik te maken van de volgende informatie bronnen:

Thuisarts

Sportzorg

Veiligheid

Hier heb ik pijn Buitenste enkelband letsel en Binnenste enkelband letsel